Przewodnik turystyczny
Partnerzy w projekcie
Obiekty turystyczne
Dodaj swoją wycieczkę
Zobacz wycieczki na mapie
Atrakcje turystyczne
Gastronomia
Noclegi
Mapa
Kostomłoty - ciekawostki historyczne
Gmina Kostomłoty położona jest w południowo-zachodniej części Niziny Śląskiej w centrum mikroregionu bezleśnego o żyznych glebach piaszczysto gliniastych.
Nazwa wsi Kostomłoty składa się z dwóch członów rzeczownika – kości i czasownika – młócić. Jest to stara słowiańska nazwa przezwiskowa nadana przed wiekami mieszkańcom wsi przez sąsiadów i oznaczała tych, którzy młócą kości, czyli ludzi niespokojnego charakteru. Na starą formę Kostomłoty wskazują również paralelne nazwy wsi Kostomłoty w regionie Kielc i Białej Podlaski a także na terenie Czech.
Osada Kostomłoty leży na obszarze od prawieków zasiedlonych przez prasłowiańskie i wczesnopolskie plemiona, należy do najstarszej na Dolnym Śląsku osad targowych. W ramach monarchii wczesnopiastowskiej osada szybko się rozwijała i była znanym ośrodkiem targowym przy drodze handlowo-tranzytowej z Wrocławia do Strzegomia i ze Środy Śląskiej do Sobótki.
„Władca polski Bolesław Krzywousty sprzedał osadę palatynowi Piotrowi Włastowi, który jako pokutnik wznosił różne pobożne fundacje i m.in. wieś Kostomłoty przypuszczalnie przed rokiem 1138 ofiarował opactwu św. Wincentego na Ołbinie we Wrocławiu.”
Wieś po raz pierwszy została wymieniona jako osada targowa/forum Costomlot/ w dokumencie Księcia Bolesława Kędzierzawego wystawionym we Wrocławiu w dniu 22 czerwca 1149 r. Również bulla Papieża Celestyna II z 8 kwietnia 1193 r. wymienia „forum In Costomlot”. Henryk III Książe Śląski w dokumencie wystawionym we Wrocławiu dnia 23 października 1254 roku informuje o istnieniu targu z poniedziałku na sobotę w „civitas” Costomlot. Określenie „civitas” oznaczało, że Kostomłoty były od XIII wieku miasteczkiem. Z tego czasu pochodzi zapewne rozplanowanie osiedla z typowym wydłużonym rynkiem o wymiarach 225m na 100 m. Natomiast zachowany kamienny pręgierz z XV w. został postawiony na miejscu starszego. Pręgierz świadczy o istnieniu w Kostomłotach władzy sadowniczej. Jest to jeden z nielicznych, dobrze zachowanych pręgierzy średniowiecznych na Śląsku.
W 1614 roku poświadczone jest istnienie władz miejskich tj. burmistrza, wójta, czterech przysięgłych. Nauczyciel pełnił funkcję pisarza miejskiego. Miasteczko było kilkakrotnie zniszczone przez pożar i wojny. Szczególnie zostało dotkliwie zdewastowano podczas wojny trzydziestoletniej /1618-1648/ i siedmioletniej /1756- 1763/. Cesarz Austriacki Leopold I w dniu 29 maja 1692 r. odnowił prawa miejskie Kostomłotów.
Po roku 1740 tj. po zajęciu Śląska przez Prusy Kostomłoty ponownie stały się małą osadą targową. Odbywały się tu dwa razy jarmarki wiosenny i jesienny. Kronika z 1795 r, informuje, że Kostomłoty liczyły 90 domów i 483 mieszkańców w tym 1 łaziebnika, 1 powroźnika, 2 piekarzy,
2 bednarzy, 2 gorzelników, 1 kuśnierza, 1 szklarza, 3 tkaczy lnu, 1 olejarza, 1 kołodzieja,
2 siodlarzy, 1 kowala, 6 krawców, 1 stolarza, 4 szewców, 1 koszykarza, 2 kramarzy.
Zajmowano się tu również hodowlą jedwabników.
Warto nadmienić, iż podczas remontu wieży kościoła w Kostomłotach odnaleziono dokumenty, złożone tam przez byłych mieszkańców, a opisujące współczesne im czasy. Dokument ten jest doskonałym uzupełnieniem dziejów Kostomłot. Poniżej kilka ciekawostek dotyczących dziejów obecnej gminy Kostomłoty:
"Jeśli ciekawi was to. Potomni, którzy rzeczywiście chcecie dowiedzieć się o opisywanych tu wydarzeniach, jeśli chcecie dowiedzieć się o sytuacji Kościoła i państwa - prowadzicie domysły, zwłaszcza dotyczące tej sprawy, to słuchajcie; w tym czasie ludzkość była szczęśliwa, nauki rozkwitały, handel i komunikacja posiadały nowe życia, wszystko zapowiadało rozwój pól i łąk. Mieszkańcy dzielili się na wielko - i drobno mieszczaństwo, na posiadaczy domów ludzi nieposiadających gruntu. Gmina Kostomłoty rozwijała się od roku 1819 zwłaszcza przez ostatnie 15 lat, w dobrobycie - szczególnie dzięki wzrastającej industrializacji. Świadczą o tym od kilku lat powstające na miejsce domów - zazwyczaj pokrytych słomą - nowe budynki. Tak, więc w 1823 roku wybudowano budynek szkoły, a w 1840r. nową plebanię. Rok1909 co do nowych budowli, należy wymienić: Szpital wybudowany w 1896 roku Centralna mleczarnię - wybudowaną w 1902 roku Urząd pocztowy III klasy - wybudowany tego roku W tym roku odrestaurowano także kulę wieży kościelnej, która - na skutek wybryków z wcześniejszych lat - została poważnie uszkodzona i posiadała liczne otwory po ostrzale."
Nazwa wsi Kostomłoty składa się z dwóch członów rzeczownika – kości i czasownika – młócić. Jest to stara słowiańska nazwa przezwiskowa nadana przed wiekami mieszkańcom wsi przez sąsiadów i oznaczała tych, którzy młócą kości, czyli ludzi niespokojnego charakteru. Na starą formę Kostomłoty wskazują również paralelne nazwy wsi Kostomłoty w regionie Kielc i Białej Podlaski a także na terenie Czech.
Osada Kostomłoty leży na obszarze od prawieków zasiedlonych przez prasłowiańskie i wczesnopolskie plemiona, należy do najstarszej na Dolnym Śląsku osad targowych. W ramach monarchii wczesnopiastowskiej osada szybko się rozwijała i była znanym ośrodkiem targowym przy drodze handlowo-tranzytowej z Wrocławia do Strzegomia i ze Środy Śląskiej do Sobótki.
„Władca polski Bolesław Krzywousty sprzedał osadę palatynowi Piotrowi Włastowi, który jako pokutnik wznosił różne pobożne fundacje i m.in. wieś Kostomłoty przypuszczalnie przed rokiem 1138 ofiarował opactwu św. Wincentego na Ołbinie we Wrocławiu.”
Wieś po raz pierwszy została wymieniona jako osada targowa/forum Costomlot/ w dokumencie Księcia Bolesława Kędzierzawego wystawionym we Wrocławiu w dniu 22 czerwca 1149 r. Również bulla Papieża Celestyna II z 8 kwietnia 1193 r. wymienia „forum In Costomlot”. Henryk III Książe Śląski w dokumencie wystawionym we Wrocławiu dnia 23 października 1254 roku informuje o istnieniu targu z poniedziałku na sobotę w „civitas” Costomlot. Określenie „civitas” oznaczało, że Kostomłoty były od XIII wieku miasteczkiem. Z tego czasu pochodzi zapewne rozplanowanie osiedla z typowym wydłużonym rynkiem o wymiarach 225m na 100 m. Natomiast zachowany kamienny pręgierz z XV w. został postawiony na miejscu starszego. Pręgierz świadczy o istnieniu w Kostomłotach władzy sadowniczej. Jest to jeden z nielicznych, dobrze zachowanych pręgierzy średniowiecznych na Śląsku.
W 1614 roku poświadczone jest istnienie władz miejskich tj. burmistrza, wójta, czterech przysięgłych. Nauczyciel pełnił funkcję pisarza miejskiego. Miasteczko było kilkakrotnie zniszczone przez pożar i wojny. Szczególnie zostało dotkliwie zdewastowano podczas wojny trzydziestoletniej /1618-1648/ i siedmioletniej /1756- 1763/. Cesarz Austriacki Leopold I w dniu 29 maja 1692 r. odnowił prawa miejskie Kostomłotów.
Po roku 1740 tj. po zajęciu Śląska przez Prusy Kostomłoty ponownie stały się małą osadą targową. Odbywały się tu dwa razy jarmarki wiosenny i jesienny. Kronika z 1795 r, informuje, że Kostomłoty liczyły 90 domów i 483 mieszkańców w tym 1 łaziebnika, 1 powroźnika, 2 piekarzy,
2 bednarzy, 2 gorzelników, 1 kuśnierza, 1 szklarza, 3 tkaczy lnu, 1 olejarza, 1 kołodzieja,
2 siodlarzy, 1 kowala, 6 krawców, 1 stolarza, 4 szewców, 1 koszykarza, 2 kramarzy.
Zajmowano się tu również hodowlą jedwabników.
Warto nadmienić, iż podczas remontu wieży kościoła w Kostomłotach odnaleziono dokumenty, złożone tam przez byłych mieszkańców, a opisujące współczesne im czasy. Dokument ten jest doskonałym uzupełnieniem dziejów Kostomłot. Poniżej kilka ciekawostek dotyczących dziejów obecnej gminy Kostomłoty:
"Jeśli ciekawi was to. Potomni, którzy rzeczywiście chcecie dowiedzieć się o opisywanych tu wydarzeniach, jeśli chcecie dowiedzieć się o sytuacji Kościoła i państwa - prowadzicie domysły, zwłaszcza dotyczące tej sprawy, to słuchajcie; w tym czasie ludzkość była szczęśliwa, nauki rozkwitały, handel i komunikacja posiadały nowe życia, wszystko zapowiadało rozwój pól i łąk. Mieszkańcy dzielili się na wielko - i drobno mieszczaństwo, na posiadaczy domów ludzi nieposiadających gruntu. Gmina Kostomłoty rozwijała się od roku 1819 zwłaszcza przez ostatnie 15 lat, w dobrobycie - szczególnie dzięki wzrastającej industrializacji. Świadczą o tym od kilku lat powstające na miejsce domów - zazwyczaj pokrytych słomą - nowe budynki. Tak, więc w 1823 roku wybudowano budynek szkoły, a w 1840r. nową plebanię. Rok1909 co do nowych budowli, należy wymienić: Szpital wybudowany w 1896 roku Centralna mleczarnię - wybudowaną w 1902 roku Urząd pocztowy III klasy - wybudowany tego roku W tym roku odrestaurowano także kulę wieży kościelnej, która - na skutek wybryków z wcześniejszych lat - została poważnie uszkodzona i posiadała liczne otwory po ostrzale."
